เมื่อเข้าสู่สมัยกรุงศรีอยุธยาการศึกษาไทยได้ขยายตัวมากขึ้นตามความเจริญของอาณาจักรแต่ยังคงยึดโยงอยู่กับศาสนาพุทธ และวัดเป็นศูนย์กลางเช่นเดิม ราษฎรนิยมฝากบุตรหลานให้พระภิกษุเป็นผู้สอนหนังสือและอบรมจิตใจ เด็กชายส่วนใหญ่ มักเข้าวัดเพื่อเรียนหนังสือและเตรียมตัวบวชเรียนเมื่ออายุครบยี่สิบปี การศึกษาของสตรีในยุคนี้ยังค่อนข้างจำกัด ส่วนใหญ่เรียนรู้จากครอบครัวโดยเฉพาะการบ้านการเรือนและงานหัตถกรรม พระสงฆ์จึงถือเป็นผู้ทำหน้าที่ทั้งครูและนักการศึกษา ในสังคมการเรียนรู้เป็นไปในลักษณะไม่เป็นทางการแต่เน้นความสัมพันธ์ระหว่างครูกับศิษย์ที่มีพื้นฐานบนความเคารพ และคุณธรรมทางศาสนาในยุคสมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงมีพระวิสัยทัศน์กว้างไกลในการเปิดประเทศรับวัฒนธรรมตะวันตกได้มีการติดต่อกับชาวยุโรป โดยเฉพาะฝรั่งเศส ซึ่งส่งผลให้เกิดการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศและวิทยาการใหม่ ๆ จากตะวันตก แบบเรียนที่สำคัญในยุคนี้คือ “จินดามณี” ของพระโหราธิบดีซึ่งถือเป็นตำราเรียนภาษาไทยฉบับแรก และใช้เป็นแบบเรียนหลักมายาวนานหลายร้อยปี แสดงให้เห็นถึงการพยายามสร้างระบบความรู้ที่เป็นมาตรฐานและถ่ายทอดได้ในระดับสังคมกว้างขวางยิ่งขึ้น